Quod non primo quia caritas creata cum voluntate sufficienter actum quamlibet meritorium efficit, ergo ponens Spiritum Sanctum esse formaliter illud quo mens diligit et meretur a veritate deficit. Consequentia bona et antecedens videtur esse de mente Apostoli 15 , dicentis, abundantius omnibus laboravi non ego solus sed gratia Dei mecum I Ad Corinthios 15:10. .

Secundo, sola caritas dividit inter filios regni et perditionis Augustinus, XV, 18, 32 (CCSL 50A, 507, ll. 1-2). , ut dicit Augustinus, XV , capitulo 18 . Sed talis caritas non est summus amor personalis seu Spiritus Sanctus, ut Gregorius Noster Gregorius Ariminensis, I, d. 17, q. 1, a. 1 (Trapp II, 217, ll. 9-18). dicit patere ex textu 13 , ubi dicit, si linguis hominum loquar et angelorum I Ad Corinthios 13:1. , etc. Item, 5 , caritas Dei diffusa est in cordibus vestris Ad Romanos 5:5. .

Tertio, nullum immensum potest esse alicuius mensi forma intrinseca, ergo. Consequentia bona. Antecedens probatur quia immenso repugnat inhaerentia subiectiva. Secundo quia illud mensum immensum mensum haberet tunc haberet formaliter iustitiam, immensam quod repugnat, ergo.

In oppositum, arguitur, solus amor summus potest sufficienter mentem creatam iustificare et ad ordinate diligendum actuare, ergo quaestio vera. Consequentia bona, et antecedens patet quia Spiritus Sanctus potest creatae menti communicari sine donis creatis incomplexis, ut probatum est supra Vide supra. .

Prima conclusio: quod caritas creata est habitus infusus supernaturaliter a Deo mentem actuante specialiter, mentem Deo et Deum menti carismans seu carificans ex acceptatione divina actualiter vel habitualiter, uodlibet meritum creaturae concausans cumcausans partialiter. Probatur primo quod sit habitus supernaturaliter infusus. Patet , de haereticis, in 5, 3, 3 (CIC II, 1183). This canon is rejecting a number of errors. Errors 1 through 6 seem to suggest that human beings can achieve a kind of moral perfection (or something like the acquisition of created charity) through their own abilities. Gracilis then seems to see this condemnation as evidence of the fact that humans being cannot acquire created charity naturally and therefore it must be supernaturally infused. . Secundo, quod sit a Deo mentem , etc., patet quia Deus est vita animae, ergo actuat eam in esse spirituali et agere. Consequentia bona. Antecedens est Gregorius, , parte 2, homilia 5 Gregorius Magnus, 2, 5, 9 (CCSL 142, 282, ll. 254-255). . Tertio, quod carificet mentem patet ex verbo Christi, ego cognosco oves meas Ioannes 10:27. , vel ego scio quod elegerim Ioannes 13:18. . Item, 13 , in finem dilexit eos Ioannes 13:1. . Sed quod caritas carismet Deum menti patet per Augustinum in , capitulo 14 , per caritatem, inquit, fit ut formemur Deo Augustinus, 1, 13, 23 (CSEL 90, 27, ll. 16). . Item, , caritatem vocat motum animi Augustinus, 3, 10, 16 (CCSL 32, 87, ll. 32). . Item, libro , pondus meum, amor meus, eo Augustinus, 13, 9, 10 (CCSL 27, 246, ll. 16). , etc. Quarta pars patet supra.

Primum corollarium: stat caritatem actualiter mentem informare et eandem mentem non actualiter inclinare, contra Hugolinum, distinctione 17 17 14 vel 14 Hugolinus de Urbe Veteri, I, d. 14-18, q. 1, a. 1 (Eckermann II, 231, ll. 76 - 232, ll. 102). . Patet quia caritas creata non inclinat nisi moto Spiritu Sancto cum sit eius instrumentum etiam secundum ipsum. Unde dicit quod in opere meritorio caritas increata vivificat, inclinat, et operatur, sed potentia seu voluntas solum operatur, et Spiritus Sanctus non movet actualiter nisi quando vult mentem operari, ut patet , primo , ubi dicit, ubi erat Spiritus impetus, illuc gradiebatur Ezekiel 1:12. .

Secundum corollarium: habens caritatis habitum non potest exire in actum proprium nisi Spiritus Sanctus actuet et moveat creatum arbitrium. Patet per Augustinum, libro, , etc. , ubi dicit quod bonum quod facit hominem bonum non nisi Deus est, non enim reddit hominem bonum nisi qui semper bonus est Augustinus, 61, 3, 3 (PL 38, 410). , contra Gandavensem Henricus Gandavensis, non invenimus. .

Tertium corollarium: caritas non solum efficit meritum quantum ad intensionem et gradum, sed etiam quantum ad substantiam et actum. Patet ex duabus ultimis particulis conclusionis quas quidem particulas cum corollario isto probat dictum Apostoli superius allegatum pro argumento primo, laboravi I Ad Corinthios 15:10. , etc.

Secunda conclusio: actio vitae aeternae meritoria inquantum talis procedit formaliter et effective a gratia praedestinationis aeternalis. Probatur quia soli gratiae tali correspondet ratio divinae acceptationis cuiuscumque bonae operationis, ergo. Secundo, quia hoc sola reddit mentem dignam vita aeterna, ergo. Tertio, probatur per Augustinum, libro , capitulo 8 Augustinus, 88, 2 (CCSL 46, 340, ll. 5 - 342, ll. 27). , ubi ostendit quod per hanc solam potest quis adimplere divina mandata, ergo.

Primum corollarium: stat actum a Deo acceptari et nullum habitum infusum inesse menti, contra Scotum, in hac distinctione 17, quaestione 2 Scotus, I, d. 17, p. 1, q. 1-2 (Vatican V, 202, ll. 9 - 203, ll. 12). , quia sola gratia praedestinationis est medium conveniens faciens actum bonum esse Deo acceptum et vitae aeternae esse meritorium, ut dicit conclusio.

Secundum corollarium: licet omnis actus meritorius producatur libere a creata voluntate, tamen actum esse meritorium non est in puri hominis potestate quia non est in potestate eius quod talis sit Deo acceptus, ergo. Confirmatur quia tunc actus beatorum essent meritorii sicut viatorum. Patet consequentia quia omnem causalitatem quam habuit beatus in via respectu sui boni actus, habet in patria, immo perfectius causat, ergo istud corollarium est contra Scotum ubi supra.

Tertium corollarium: non stat aliquem de numero dampnandorum umquam meruisse fuisse meruisse praemium salvandorum. Patet quia nullus actus praesciti procedit a gratia praedestinationis, ergo nullus talis est aeternae vitae meritorius. Patet consequentia ex conclusione ex quo potest elici quod sicut impossibile est praescitum salvari, ita est impossibile est praescitum vitam aeternam meruisse seu mereri.

Tertia conclusio: amor personalis divinae essentiae est forma vitalis creatae potentiae ipsam elevans et actuans in quolibet bene agere. Probatur per illud dictum Apostoli , caritas Dei diffusa est Romanos 5:5. , etc., quod exponit Augustinus Augustinus, XIII, 10, 14 (CCSL 50A, 400, ll. 25). de caritate increata. Item, , ipse enim Spiritus testimonium reddit spiritui nostro quod Filii Dei sumus Romanos 8:16. , et ibidem qui Spiritu Dei aguntur, hi filii Dei sunt Romanos 8:14. ubi notionaliter dicit Apostolus Spiritu Romanos 8:14. et non per Spiritum Sanctum. Pro tertia quaestione sunt verba Augustini, XV , capitulo 5, de parvis , dilectio, quae ex Deo et Deus est, est proprie Spiritus Sanctus, per quem diffunditur in cordibus nostris caritas per quam nos inhabitat tota caritas Augustinus, XV, 18, 32 (CCSL 50A, 508, ll. 26-32). , et plura ibi dicit ad propositum nostrum.

Primum corollarium: aliquid esse formam alterius elicitive seu actuative et eidem non inesse constitutive, inhaesive, seu informative, contra Facinum, libro 3, quaestione 2 Facinus de Ast, III, q. 2 (Ms. Erfurt, Universitätsbibliothek, CA 2 115, f. 169rb). . Patet quia illud potest sibi communicari intrinsece, repraesentative, exemplariter, immutative, causaliter, et elevative, supernaturaliter, prout deducit Dominus Iacobus de Viterbo in suis Iacobus de Viterbo, II, q. 6 (Ypma I, 97, ll. 1 - 104, ll. 253). .

Secundum corollarium: Spiritus Sanctus seu amor summus personalis est efficiens ratio formalis qua, per quam, propter quam elicitur actus ordinatae dilectionis, contra Gregorium in libro primo, distinctione 17, quaestione prima, articulo primo, circa finem Gregorius Ariminensis, I, d. 17, q. 1, a. 1 (Trapp II, 220, ll. 19-30). . Patet quia aliter, Spiritu Sancto non actuante formaliter intrinsece, posset mens elevari sufficienter ad esse gratuitum, quod est falsum. Confirmatur quia Spiritus Sanctus intrinsecatur menti personaliter sine suis donis intimatione tali, quae sufficeret ad gratuitum esse. Patet ex dictis, et prout ipse etiam concedit in illa distinctione, articulo 2 Gregorius Ariminensis, I, d. 17, q. 1, a. 2 (Trapp II, 222, ll. 12-23). . Item, si Spiritus Sanctus daretur menti creatae sine suis donis creatis incomplexis, non aliter sibi uniretur tunc quam nunc. Sed tunc mens diligeret Spiritu Sancto, per Spiritum Sanctum, et propter Spiritum Sanctum, ergo et nunc sicut diligit dato quod diligat ordinate. Antecedens patet per eundum, libro primo, distinctio 14 Gregorius Ariminensis, I, d. 14-16, q. 1, a. 1 (Trapp II, 205, ll. 5-33). .

Tertium corollarium: caritas creata mentis in Deum elevativa est idem quod gratia mentis gratificativa, contra Sanctam Thomam, prima secundae, quaestione 2, articulo 3 Aquinas, I-IIae, q. 110, a. 3 (Leonine VII, 312a-b). , et contra Thomam de Argentinensis, distinctione 17 primi, quaestione prima, articulo 4 Thomas de Argentina, I, d. 17, q. 1, a. 4 (Venice 1564, 71va). . Patet corollarium quia tam Apostolus quam Augustinus indifferenter unum ponunt pro alio et utuntur pro eiusdem in diversis locis. Confirmatur quia aliter staret esse mentem Deo gratam et non caram vel econverso, quod non videtur possibile.

Ex praedictis patet pars tituli affirmativa, scilicet quod amore personalis, etc., modo dicto est enim forma formans, causans, et elevans supernaturaliter mentem, non tamen est forma inhaerens seu componens.

Contra primam conclusionem Vide supra. et primum corollarium Vide supra. , caritas creata est pondus animae, ut patet per dictam, sed pondus semper actualiter premit et gravat illud cui iungitur, ergo caritas semper actualiter movet et incinat potentiam in qua est ad bene agendum.

Secundo contra secundam corollarium Vide supra. , habens Spiritum Sanctum non indiget speciali motione Spiritus Sancti, sed habens caritatem habet Spiritum Sanctum, ergo. Maior nota. Minor probatur per illud Apostoli , gratia Dei seu caritas diffusa est Romanos 5:5. , etc.

Tertio contra tertium corollarium Vide supra. , si caritas efficit actionem meritoriam cum voluntate, vel posterius, et hoc non per Anselmus, 5 , ubi comparat gratiam sessori et voluntatem iumento Pseudo-Augustinus, 3, 11, 20 (Chisholm, 140, ll. 549-550). . Vel prius, et hoc non quia tunc habitus uteretur potentia contra rationem habitus quia potentia debet uti habitu, vel aeque primo producerent, et hoc non cum sint partiales causae et aequivoce differentes specie. Ergo caritas nullo modo concurrit effective. Patet haec consequentia sufficienti divisione.

Contra secundam conclusionem Vide supra. et eius corollaria Vide C. 1, C. 2, C. 3. , sequeretur quod Deus haberet aliam volitionem secundum rationem de aliquo obiecto ipso in nullo variato. Consequens falsum, et consequentia probatur quia peccator ante poenitentiam est indignus vita aeterna, ergo non est acceptus ad vitam aeternam, et post poenitentiam est dignus et acceptus, ergo. Vel vel per aliquod inhaerens, et si sic, haberetur contra conclusionem quia oportebit ponere formam creatam, vel per nihil, et si sic, haberetur consequentia probata quod nulla mutatione facta in mente Deus habebit respectu eius volitionem aliam quam prius.

Secundo, si Deus acceptaret poenitentem ad vitam aeternam vel est velle beatificare voluntate beneplaciti pro tunc, et hoc non quia tunc statim beatificaret, vel est velle istum secundum dispositionem quam nunc habet esse dignum tali praemio quali non voluit prius esse dignum. Sed talis diversitas non potest poni in divina voluntate nisi propter diversitatem creaturae vel propter alium et alium modum essendi creaturae.

Tertio, volitio divina, cum sit unus actus in se, non habet rationem oppositorum actuum vel velle et nolle absque distinctione obiectorum. Ergo cum Deus vellit iustificatum acceptare ad aliquid ad quid non vult peccatorem, sequitur quod haec distinctio voluntatis divinae necessario requirat distinctionem actualem ex parte obiectorum, ergo, aliter se habet iustificatus quam non iustificatus et non nisi per gratiam creatam, ergo.

Contra tertiam conclusionem Vide supra. , quia illa videtur esse opinio Magistri in hac distinctione 17 Lombard, I, d. 17, c. 1 (I, 142, ll. 4-14). , quae non tenetur ad quam plura inconvenientia sequuntur. Nam ad hoc sequitur quod actus caritatis non erit meritorius, secundo quod non voluntarius, tertio quod non esset delectibilis, quarto quod actus sit Spiritus Sanctus, quinto quod homo mereretur ex puris naturalibus, sexto quod Spiritus Sanctus in actu dilectionis uniretur suppositionaliter naturae rationali, quae omnia sunt falsa.

Contra primum corollarium Vide supra. , quia cum forma non sit remissius, forma ei quod informat quam sit forma in sui natura, sequitur quod Spiritus Sanctus esset menti immensa et immensa forma, et per consequens immensa iustitia. Et sic salus Dei et hominis non erit alia et alia, contra Beatum Augustinum, Ambrosiaster, , c. 125, 21 (CSEL 50, 391, ll. 16-25). .

Tertio contra secundum tertium corollarium Vide supra. , potest argui ex dictis Gregorii ubi supra Gregorius Ariminensis, I, d. 17, q. 1, a. 1 (Trapp II, 217, ll. 6 - 219, ll. 25). primo quia Apostolus loquitur uniformiter de caritate et aliis habitibus.

Secundo per Beatum Augustinum, , exponentem illud 8 ipse Spiritus postulat pro nobis Romanos 8:26. , etc., quid, inquit Augustinus, ipse Spiritus Sanctus interpellat pro sanctis Romanos 8:27. , nisi ipsa caritas quae in te per Spiritum Sanctum facta? Augustinus, 6, 8 (PL 35, 2024). , ergo illa caritas non est Spiritus Sanctus aliter diceretur factus quod est falsum.

Contra tertium corollarium Vide supra. , substantia caritatis et gratiae sunt diversa, ergo sunt habitus distincti. Consequentia tenet, et antecedens probatur quia immediatum subiectum gratiae est substantia animae, subiectum vero caritatis creatae est voluntas Thomas de Argentina, II, d. 26-27, q. 1, a. 2 (Genoa 1585, 185v). , igitur. Haec est ratio Thomae de Argentinensis .

Ad primam Vide supra. , dicitur quod pondus semper actu vel habitu inclinat, et sic videtur Augustinus intellexisse, dicens, eo feror, quocumque feror Augustinus, 13, 9, 10 (CCSL 27, 246, ll. 16 - 247, ll, 17). . Non dicit semper eo feror, nec est simile de ponderibus rerum naturalium gravium quia caritas est pondus supernaturale quod actualiter inclinat tantum quantum Spiritus Sanctus vult ipsam inclinare et agere.

Ad secundam Vide supra. , in maiori dicitur quod Spiritus Sanctus potest haberi gratificative et habitualiter quasi, non tamen dico per modum habitus et potest haberi motive actualiter. Primo modo, negatur maior. Secundo modo, conceditur tota ratio quia de illa motione et habitione loquor in conclusione.

Ad tertiam Vide supra. , primo dicitur quod, si talis actus consideratur ut actus, sic est principaliter a Deo et quasi aeque primo a gratia et voluntate. Si consideretur ut est liber, sic est primo a Deo, secundo a gratia, et tertio a voluntate. Si ut meritorius, sic dicit Hugolinus Hugolinus de Urbe Veteri, II, d. 27, q. 1, a. 1 (Eckermann III, 428, ll. 113 - 429, ll. 125). quod nec gratia nec voluntas habent latitudinem aliquam effectivam respectu illius. Sed Scotus, in distinctione 17 Scotus, I, d. 17, p. 1, qq. 1-2 (Vatican V, 153, ll. 23 -156, ll. 15; et 206, ll. 1- 215, ll. 7). , dicit quod sic est principaliter a Deo, secundo a gratia, tertio a voluntate. Sed Scotus in responsione praedicta Hugolini, quam ponit libro secundo circa distinctionem 27 Non invenimus. , quia reputo illam bonam.

Ad primam contra secundam conclusionem Vide supra. , dico quod omnes illae rationes tres fundantur super falso, scilicet quod praedestinatus existens in peccato mortali non sit Deo acceptus et postea sit acceptus quod non concedo. Immo dico quod praedestinatus quantumcumque peccator semper est et ab aeterno fuit acceptus Deo ad vitam aeternam habendam, et hoc etiam habet dicere Doctor Subtilis contra quem ponuntur illa corollaria, ut patet in secunda quaestione sua contra eandem distinctionem Scotus, I, d. 17, p. 1, q. 1-2 (Vatican, V, 202, ll. 9-14). , ipse tamen in eadem distinctione Scotus, I, d. 17, p. 1, q. 1-2 (Vatican V, 202, ll. 14-19). ponit triplicem acceptationem. Prima est simplex complacentia qua Deus acceptat omnem rem possibilem vel futuram. Secunda est efficax et illa est qua vult rem esse in effectu et media necessario requisita ad eam, et sic acceptat omne existens. Tertia est quaedam specialis acceptatio quae est ordinativa volitio ad votum, ut consequatur aliquid maius et hoc completive. Et de hac loquitur, non autem de aliis, ut patet ex suis dictis.

Ad primam contra tertiam conclusionem Vide supra. , dicitur quod secundum expositionem, secundum quam communiter exponitur opinio Magistri, illud est falsum quia conclusio mea non negat habitum creatum caritatis nec ponit Spiritum Sanctum esse est caritatem menti informative inhaerente sed intrinsece et actuative. Utrum autem Magister habitum creatum negaverit dicit Scotus Scotus, I, d. 17, p. 1, q. 1-2 (Vatican V, 217, ll. 10-21); Scotus, I, d. 17, q. 1 (Wadding XI/1, 95a, n. 8). , etiam Thomas de Argentina Thomas de Argentina, I, d. 17, q. 1, a. 1 (Venice 1564, 70va). , quod non, sicut patet distinctione 37 3a primi Lombardus I, d. 37, c. 2 (I, 265, ll. 6 - 266, ll. 11). , et 26 secundi libri Lombardus, II, d. 26 (I, 470, ll. 3 - 480, ll. 4). .

Secundo, dico quod illa inconvenientia illata non sequuntur ex dictis Magistri, prout de tribus prius ostendit Aegidius Noster, in hac distinctione, parte prima, quaestione secunda Aegidius Romanus, I, d. 17, p. 1, princ. 1, q. 2 (Venice 1521, 90raD-rbH). . De aliis tribus ostendit Thomas de Argentina in eadem distinctione, quaestione prima, articulo primo ubi Thomas de Argentina, I, d. 17, q. 1, a. 1 (Venice 1564, 70va-vb). , vide eius responsiones et rationes probantes habitum caritatis causatae non esse in virtute.

Ad secundam Vide supra. , dicitur quod antecedens est verum de forma constitutiva, intrinseca, vel informativa, non autem Spiritus Sanctus est taliter menti forma intrinseca quia Spiritus Sanctus non inhaeret menti. Et dico ultra quod per Spiritum Sanctum mens intrinsece non est iusta. Tertio dico quod potest concedi quod non est alia Dei salus et alia hominis salus, licet aliter sit Dei salus et aliter hominis.

Ad tertiam Vide supra. , dico quod non semper Apostolus loquitur conformiter, ut patet ex dictis Augustini in tertia conclusione adductis ad auctoritatem Augustini dicentis, quid est Spiritus Sanctus nisi ipsa caritas vitae per Spiritum Sanctum facta? Augustinus, 6, 8 (PL 35, 2024). . Dico primo quod auctoritas in forma est contra Gregorium Nostrum et pro Magistro quia Augustinus dicit, nihil est Spiritus Sanctus nisi ipsa caritas vitae Augustinus, 6, 8 (PL 35, 2024). . Secundo, dico quod non dicit quod Spiritus Sanctus sit factus vel quod caritas sit facta simpliciter, sed quod facta perfacta facta est caritas vel quod Spiritus Sanctus factus est in mente quia incepit esse caritas in mente, et incepit esse in mente, sicut Deus incepit esse in mundo, tamen Deus numquam incepit esse. Multum ergo refert dicere, Spiritus Sanctus est facta caritas, et dicere, caritas facta est in te, vel, Spiritus Sanctus factus est caritas in te, quia secunda est vera et prima falsa.

Ad quartam Vide supra. , negatur antecedens quia voluntas non distinguitur ab essentia animae, saltem realiter.

Secundo, dico quod consequentia non valet, etiam apud Thomam de Argentina Thomas de Argentina, IV, d. 12, q. 1, a. 2 (Venice 1564, 100va-vb). quia ipse habet concedere quod aliquod accidens potest habere plura subiecta, et tamen erunt unum numero quia secundum eum subiectum immediatum accidentium est ipsa quantitas et subiectum principale est substantia, et illa inter se distinguuntur. Sic similiter, posito quod voluntas distingueretur ab anima ad hoc, voluntas potest esse subiectum immediatum gratiae et essentia animae subiectum principale, et sic posset nuncupari utroque nomine.

Ad rationes in oppositum patet ex dictis.